.png)
Το "Gimme Hope Jo'anna" είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα, ξεσηκωτικά και χορευτικά κομμάτια της δεκαετίας του 1980. Κάτω όμως από τον χαρούμενο, synthetic-reggae ρυθμό του και τη φαινομενικά ανέμελη μελωδία του, κρύβεται ένα από τα πιο δυναμικά και επιδραστικά τραγούδια διαμαρτυρίας στην ιστορία της σύγχρονης μουσικής.
Κυκλοφόρησε το 1988 από τον γεννημένο στη Γουιάνα Βρετανό καλλιτέχνη Eddy Grant και γράφτηκε με έναν πολύ συγκεκριμένο σκοπό: να καταγγείλει το απάνθρωπο καθεστώς του Απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική και να δώσει κουράγιο στον δοκιμαζόμενο λαό της.
Ποια είναι η "Jo'anna"; (Το Κρυφό Νόημα)
Για τον ανυποψίαστο ακροατή της εποχής (και του σήμερα), το όνομα "Jo'anna" (Τζοάνα) ακούγεται σαν μια έκκληση προς μια γυναίκα που ραγίζει καρδιές. Στην πραγματικότητα, η "Jo'anna" δεν είναι πρόσωπο.
Jo'anna = Johannesburg (Γιοχάνεσμπουργκ)
Το "Jo'anna" είναι μια προσωποποίηση του Γιοχάνεσμπουργκ, της μεγαλύτερης πόλης της Νότιας Αφρικής, η οποία εκείνη την εποχή αποτελούσε το οικονομικό και διοικητικό κέντρο του ρατσιστικού καθεστώτος της μειονότητας των λευκών. Όταν ο Eddy Grant τραγουδάει "Gimme hope, Jo'anna" (Δώσε μου ελπίδα, Τζοάνα), στην πραγματικότητα απευθύνεται στην ίδια τη Νότια Αφρική, ζητώντας της να αλλάξει πορεία, να σταματήσει τις φυλετικές διακρίσεις και να δώσει ελπίδα για ένα κοινό, ειρηνικό μέλλον χωρίς αποκλεισμούς.
Αποκωδικοποιώντας τους Στίχους
Οι στίχοι του τραγουδιού είναι γεμάτοι με έξυπνες πολιτικές και ιστορικές αναφορές που περιγράφουν τη σκληρή πραγματικότητα της εποχής:
Αναφορά στη συστηματική ανισότητα. Μια μικρή μειονότητα (οι λευκοί) απολάμβανε τον πλούτο και τα προνόμια, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των μαύρων πολιτών ζούσε υπό καθεστώς καταπίεσης και στερούνταν βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.
Εδώ ο Grant κάνει ένα εξαιρετικό λογοπαίγνιο. Το "city sun" (ο ήλιος της πόλης) αναφέρεται στο Sun City, ένα πολυτελές τουριστικό θέρετρο/καζίνο στη Νότια Αφρική. Παρ' όλο που υπήρχε διεθνές πολιτιστικό μποϊκοτάζ κατά της χώρας, πολλοί διάσημοι καλλιτέχνες και πλούσιοι ξένοι "έκλειναν τα μάτια" στις θηριωδίες του Απαρτχάιντ για να εμφανιστούν εκεί και να εισπράξουν υπέρογκα ποσά ("fancy money").
Η αναφορά αυτή φωτογραφίζει απευθείας τον εμβληματικό Αρχιεπίσκοπο Ντέσμοντ Τούτου (Desmond Tutu), ο οποίος τιμήθηκε με Νόμπελ Ειρήνης το 1984 για τον ειρηνικό του αγώνα κατά του Απαρτχάιντ.
Το Σοβέτο (Soweto) ήταν το μεγαλύτερο γκέτο (township) μαύρων έξω από το Γιοχάνεσμπουργκ και το επίκεντρο της εξέγερσης του 1976, όπου η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά μαθητών που διαμαρτύρονταν, σκοτώνοντας εκατοντάδες παιδιά.
Η Απαγόρευση και ο Θρίαμβος
Όπως ήταν φυσικό, η κυβέρνηση του Εθνικού Κόμματος της Νότιας Αφρικής απαγόρευσε αμέσως τη μετάδοση του τραγουδιού από το κρατικό ραδιόφωνο και την τηλεόραση.
Ωστόσο, η απαγόρευση είχε το αντίθετο αποτέλεσμα:
Παράνομη διάδοση: Το τραγούδι έγινε τεράστια επιτυχία στα "townships" (τις φτωχογειτονιές των μαύρων). Οι κάτοικοι αντέγραφαν το κομμάτι σε κασέτες και το έπαιζαν στα κρυφά ως σύμβολο αντίστασης και ελπίδας.
Παγκόσμιος Αντίκτυπος: Στο εξωτερικό, το single σκαρφάλωσε στο Top 10 των charts σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (φτάνοντας στο Νο. 7 στη Μεγάλη Βρετανία), στρέφοντας ξανά τα φώτα της δημοσιότητας και την πίεση της κοινής γνώμης πάνω στο καθεστώς της Νότιας Αφρικής.
Ενδιαφέρουσες Πληροφορίες & Trivia
Η έμπνευση του Eddy Grant: Ο Grant έγραψε το τραγούδι μετά από ένα ταξίδι του στην Αφρική, βαθιά επηρεασμένος από τον αγώνα του Νέλσον Μαντέλα, ο οποίος εκείνη την περίοδο βρισκόταν ακόμα φυλακισμένος στο νησί Ρόμπεν.
Μια προφητική αισιοδοξία: Το κομμάτι κλείνει με μια αίσθηση βεβαιότητας ότι η αλλαγή έρχεται ("Can't you see that the tide is turning?"). Η ιστορία δικαίωσε τον Eddy Grant: το Απαρτχάιντ άρχισε να καταρρέει επίσημα το 1990 με την αποφυλάκιση του Μαντέλα και καταργήθηκε οριστικά με τις πρώτες δημοκρατικές εκλογές το 1994.
Η αντίφαση του ρυθμού: Ο Eddy Grant επέλεξε συνειδητά έναν up-tempo, χαρούμενο ρυθμό (μίξη Soca και Reggae) αντί για μια θλιβερή μπαλάντα. Ήθελε το τραγούδι να λειτουργεί ως πηγή χαράς και ενέργειας, αποδεικνύοντας ότι η ελπίδα και ο χορός μπορούν να γίνουν πανίσχυρα όπλα ενάντια στο σκοτάδι.
Το "Gimme Hope Jo'anna" παραμένει μέχρι σήμερα ένα διαχρονικό μάθημα για το πώς η ποπ μουσική μπορεί να μεταφέρει βαθιά πολιτικά μηνύματα, ενώνοντας τους ανθρώπους κάτω από τον ίδιο ρυθμό και την ίδια ακριβώς ελπίδα: αυτή της ελευθερίας.
Παρακάτω οι στίχοι ολόκληρου του τραγουδιού :
Social Plugin