Η δεκαετία του ’90 ήταν αναμφισβήτητα η πιο παραγωγική,
ηλεκτρισμένη και επιδραστική περίοδος για το ελληνικό ροκ. Μετά την έκρηξη της
δεκαετίας του '80 που έβαλε τα θεμέλια, τα 90s έφεραν μια πρωτοφανή ωριμότητα,
τεράστια ποικιλία στον ήχο και, για πρώτη φορά, μια μαζική αποδοχή από το
κοινό.
Από τα υπόγεια των Εξαρχείων και τις γειτονιές της
Θεσσαλονίκης μέχρι τα μεγάλα στάδια και τα φοιτητικά δωμάτια, ο ελληνικός
στίχος ενώθηκε με τις κιθάρες, το post-punk, το grunge και το alternative,
δημιουργώντας soundtrack που σημαδεύουν γενιές μέχρι και σήμερα.
Οι Πυλώνες του Ελληνόφωνου Rock
Τρύπες
Αν υπάρχει ένα συγκρότημα που καθόρισε τον ήχο και την
αισθητική των 90s, αυτό είναι οι Τρύπες από τη Θεσσαλονίκη. Αν και
ξεκίνησαν τη δεκαετία του '80, ήταν στα 90s που απογειώθηκαν. Με τον
εμβληματικό Γιάννη Αγγελάκα στην ερμηνεία και τους στίχους, και τον Γιώργο
Καρρά στις συνθέσεις, κυκλοφόρησαν άλμπουμ-σταθμούς όπως το «Εννιά Πληρωμένα
Τραγούδια» (1993) και το «Κεφάλι Γεμάτο Χρυσάφι» (1996).
- Ο
ήχος τους: Post-punk ενέργεια, κοφτερές κιθάρες και στίχοι γεμάτοι
ποίηση, υπαρξιακή αγωνία και κοινωνική οργή.
- Διαχρονικό Anthem: «Δεν Χωράς Πουθενά»
Ξύλινα Σπαθιά
Το αντίπαλο δέος (ή μάλλον οι συνοδοιπόροι) από τον Βορρά.
Τα Ξύλινα Σπαθιά, με μπροστάρη τον Παύλο Παυλίδη, έφεραν μια πιο
μελωδική, synth-driven και alternative rock αύρα στο προσκήνιο. Το ντεμπούτο
τους «Ξεσσαλονίκη» (1993) και το «Πέρα από τις πόλεις της
ασφάλτου» (1995) έγιναν ανάρπαστα, κάνοντας το ροκ αποδεκτό απο ένα
τεράστιο και πολυσυλλεκτικό κοινό.
- Ο
ήχος τους: Rock 'n' roll, μπολιασμένο με pop ευαισθησία, ατμοσφαιρικά
synths και ταξιδιωτικοί, σχεδόν κινηματογραφικοί στίχοι.
- Διαχρονικό
Anthem: «Λιωμένο Παγωτό»
Μωρά στη Φωτιά
Αν και το μνημειώδες ντεμπούτο τους κυκλοφόρησε το 1987, η
δεκαετία του '90 βρήκε τον Στέλιο «Σαλβαδόρ» Παπαϊωάννου να κρατά τη φλόγα
αναμμένη μέσα από χίλιες δυσκολίες και αλλαγές μελών. Η επίδρασή τους στα
συγκροτήματα των 90s ήταν τεράστια, και οι ζωντανές τους εμφανίσεις εκείνη τη
δεκαετία ήταν εμπειρία για τους πιστούς οπαδούς
τους.
- Ο
ήχος τους: Καθαρόαιμο, οργισμένο punk/new wave με πνευστά και
στίχους-μανιφέστο.
- Διαχρονικό
Anthem: «Μανιφέστο»
Η Alternative & Σκοτεινή Πλευρά ...
Διάφανα Κρίνα
Από το Περιστέρι της Αθήνας, εμφανίστηκαν στα μέσα των 90s
(με το «Έγινε η απώλεια συνήθειά μας» το 1996) για να δώσουν φωνή στη
μελαγχολία μας. Με την καθηλωτική, βαθιά φωνή του αξέχαστου Θάνου Ανεστόπουλου,
τα Διάφανα Κρίνα πάντρεψαν το rock με την ποίηση (Καρούζος, Καρυωτάκης) και
δημιούργησαν ένα εντελώς δικό τους, γοτθικό σύμπαν.
- Ο
ήχος τους: Dark wave, alternative rock, βαριές ατμόσφαιρες, λυρισμός
και ποιητική κατάθλιψη.
- Διαχρονικό
Anthem: «Έγινε η Απώλεια Συνήθειά Μας»
Ένα από τα πιο υποτιμημένα αλλά εξαιρετικά επιδραστικά
συγκροτήματα της Αθήνας. Οι Ενδελέχεια έφεραν έναν πιο σκληρό, grunge
και hard rock ήχο στο ελληνόφωνο προσκήνιο. Με δίσκους όπως το «Βουτιά από
Ψηλά» (1997) και το «Χάρτινες Σαΐτες» (1999), αποτύπωσαν την αστική
απομόνωση και την καθημερινότητα της πόλης με μοναδικό τρόπο.
- Ο
ήχος τους: Συμπαγείς κιθάρες, alternative/grunge riffs και άκρως
κοινωνικός/πολιτικός στίχος.
- Διαχρονικό
Anthem: «Διαμαντένια Προκυμαία»
Magic De Spell
Αν και ξεκίνησαν το '80 ως αγγλόφωνο dark wave σχήμα, η
μετάβασή τους στον ελληνικό στίχο στα 90s τους χάρισε την απόλυτη καταξίωση. Το
άλμπουμ «Διακοπές στο Σεράγεβο» (1993) και η διασκευή τους στο «Σαμποτάζ»
της Λένας Πλάτωνος έδειξαν ότι το ροκ μπορεί να είναι ταυτόχρονα στρατευμένο,
πειραματικό και εμπορικό.
- Ο
ήχος τους: Heavy rock με industrial και punk στοιχεία, έντονα
αντιπολεμικό και κοινωνικό περιεχόμενο.
- Διαχρονικό
Anthem: «Εμένα οι Φίλοι μου» (σε ποίηση Κατερίνας Γώγου)
Τα 90s δεν είχαν μόνο ελληνικό στίχο. Η underground σκηνή
«έβραζε» και ανέδειξε πραγματικά αριστουργήματα που έμειναν ανεξίτηλα στο χρόνο.
- The Last Drive: Οι πρεσβευτές του ελληνικού garage rock 'n' roll. Μπορεί να ξεκίνησαν το '80, αλλά το 1992 κυκλοφόρησαν το συγκλονιστικό «Blood Nirvana» και το 1994 το «Subversive», κλείνοντας έναν πρώτο ιστορικό κύκλο με τον πιο θορυβώδη και ποιοτικό τρόπο.
- Nightstalker: Ιδρύθηκαν το 1989 και μέσα στα 90s (με το «Use» το 1996) έχτισαν τον βαρύ, ψυχεδελικό, stoner/heavy rock ήχο που επηρέασε δεκάδες μπάντες στα χρόνια που ακολούθησαν.
- Punk Σκηνή: Συγκροτήματα όπως οι Panx Romana (συνέχισαν ακάθεκτοι), οι Αρνάκια, οι Deus Ex Machina και οι Lost Bodies κράτησαν ζωντανό το DIY πνεύμα στις καταλήψεις και στα ανεξάρτητα live clubs.
Η Κληρονομιά των 90s ...
«Το ροκ του '90 δεν ήταν απλώς μόδα. Ήταν η ανάγκη μιας
γενιάς να εκφραστεί έξω από τα στενά πλαίσια του εμπορικού λαϊκού και της pop
της εποχής.»
Η δεκαετία έκλεισε με τις Τρύπες και τα Ξύλινα Σπαθιά να
γεμίζουν το Rockwave Festival και τα στάδια όλης της χώρας, αποδεικνύοντας ότι
το underground μπορεί να γίνει το απόλυτο mainstream χωρίς να ξεπουλήσει την
ψυχή του.
Σήμερα, τόσα χρόνια μετά, τα τραγούδια αυτά όχι μόνο δεν
έχουν ξεχαστεί, αλλά αποτελούν το σημείο αναφοράς για κάθε νέο παιδί που πιάνει
μια κιθάρα στο στούντιο ή στο δωμάτιό του. Τα 90s πέρασαν, αλλά ο ηλεκτρισμός
τους είναι ακόμα εδώ.
Βεβαίως και δεν ήταν δυνατό να αναφερθούν όλα τα συγκροτήματα εκείνης της περιόδου σε ένα άρθρο, ωστόσο όμως προσπάθησα να συμπεριλάβω κάποια πολύ χαρακτηριστικά τραγούδια και συγκροτήματα, με σκοπό να ταξιδέψουμε έστω και για λίγο, στο κλίμα της εποχής των '90s.
Mε την αγάπη που ξέρετε! Ian


Social Plugin